BÀI 5: BA MÔN HỌC TRÍ TUỆ

Mô Phật! Qua sự học hỏi, suy nghĩ và thực hành lời Phật dạy, con thực sự cảm thấy mình được đầy đủ duyên lành đối với Chánh Pháp. Con nguyện cố gắng tu tập cho đến ngày đạt thành kết quả và đem sự tu học này chia sẻ với mọi người xung quanh. Nguyện tất cả chúng sanh đều trọn thành Phật đạo!

I. BÀI HỌC

1. Định Nghĩa

- Ba môn học trí tuệ còn gọi là Tam Tuệ Học, bao gồm: Văn tuệ, Tư tuệ và Tu tuệ.

- Ba phương pháp này giúp người học Phật nhận định rõ ràng đường hướng trong quá trình tu tập để đưa đến sự giác ngộ.

2. Thành phần của Tam Tuệ Học

- Văn tuệ: trí tuệ phát sinh từ sự biết lắng nghe giáo pháp.

- Tư tuệ: trí tuệ phát triển lớn dần từ sự tư duy, thẩm định vấn đề đã nghe.

- Tu tuệ: trí tuệ tròn sáng do biết lắng nghe, tư duy và thực hành.

3. Phương pháp tu tập theo Tam Tuệ Học  

- Văn tuệ: lắng nghe chánh pháp, đọc tụng kinh sách, xem băng đĩa Phật giáo,… để khai thông trí tuệ.

- Tư tuệ: tư duy, suy xét và nghiên cứu những lời dạy của Phật để trí tuệ tăng trưởng, hiểu rõ chân lý.

- Tu tuệ: sau khi lắng nghe, suy nghĩ, biết được con đường chân chánh, chúng ta áp dụng vào cuộc sống để chuyển hóa nỗi khổ niềm đau.

4. Mối tương quan giữa Văn - Tư -  Tu

- Văn, Tư, Tu được xem như ba mắt xích, gắn liền và hỗ tương cho nhau trong quá trình tu tập.  

- Nếu chỉ nghe mà không suy nghĩ thì không thể phân biệt đúng sai để tìm ra chân lý.

- Biết chân lý nhưng không thực hành thì không thể đạt đến an lạc, giải thoát.

- Chỉ thực hành mà không học hỏi, thiếu suy nghĩ, thì việc làm sẽ mù quáng.

5. Kết Luận

- Văn, Tư, Tu là ba phương pháp mà người học Phật không thể không hành trì đầy đủ, giống như kiềng ba chân không thể thiếu một chân.

- Cổ Đức dạy: “Tu mà không học là tu mù, Học mà không tu như đãy đựng sách.”

II. LỜI KHẤN NGUYỆN

Mô Phật! Qua sự học hỏi, suy nghĩ và thực hành lời Phật dạy, con thực sự cảm thấy mình được đầy đủ duyên lành đối với Chánh Pháp. Con nguyện cố gắng tu tập cho đến ngày đạt thành kết quả và đem sự tu học này chia sẻ với mọi người xung quanh. Nguyện tất cả chúng sanh đều trọn thành Phật đạo!

III. CÂU HỎI ÔN TẬP

1.     Ba môn học trí tuệ là gì?

2.     Văn tuệ, Tư tuệ, Tu tuệ là gì?

3.     Phương pháp tu tập theo Tam Tuệ Học?

4.     Mối liên quan giữa Văn - Tư - Tu?

5.     Bạn suy nghĩ gì về lời dạy: “Tu mà không học là tu mù, Học mà không tu như đãy đựng sách.”

IV. HƯƠNG VỊ CUỘC SỐNG

BI TRÍ

Một vị đệ tử chưa hiểu tinh thần kết hợp giữa bi và trí mà thầy vừa giảng nên đã hỏi.

- Bạch thầy, theo ý con, đã là bi thì không nên có trí xen vào.

- Con hãy cho thầy một thí dụ cụ thể.

- Chẳng hạn thấy người đói khổ thì cứ bố thí. Nếu mình so đo tính toán hoặc tìm hiểu tại sao thì con e rằng lòng từ bi sẽ bị thui chột mất.

- Ðúng. Nhưng nếu con gặp một người té sông thì sao? Con có nhảy xuống cứu họ không?

- Dạ không.

- Tại sao vậy?

- Dạ tại vì con không biết bơi.

- Vậy thì lòng từ bi của con ở đâu?

- Mặc dù lòng từ bi có nhưng vì con không biết bơi, nếu nhảy xuống sông cứu họ thì e rằng con cũng sẽ chìm theo họ mất.

- Vậy con phải làm sao?

- Con sẽ tìm cách nào đó để có thể cứu sống được họ.

- Bi kết hợp với trí mà thầy muốn nói là nghĩa như thế đó.

Ðệ tử cúi đầu bái tạ lui ra.